خوشنویسی یک هنر است و هنر بهسادگی به دست نمیآید. جهت آموزش نستعلیق، به ابزار و استاد احتیاج دارید. استاد به شما کمک میکند تا بهتر بنویسید و اشتباهاتتان را به شما گوشزد میکند.
تاریخچه خط نستعلیق
ابداع این خط به میرعلی تبریزی نسبت داده شده است. در رسالههای قدیمیگفته شده است که میرعلی یک شب در خواب، پرواز غازهای وحشی را دید و حرکات خط نستعلیق را از حرکت نرم بدن این پرنده هنگام پرواز الهام گرفت. بعد از ساخت این خط، بیشتر کتابهای فارسی با آن نوشته میشد.
ابزار آموزش نستعلیق
خوشنویسی به ابزار احتیاج دارد. بهطورکلی، این ابزار شامل قلم خوشنویسی، جوهر یا دوات و کاغذ خوشنویسی میشود. در ادامه، این ابزارآلات را بررسی خواهیم کرد.
خودنویس خودنویس یکی از ابزارهای خوشنویسی است که برای نوشتن انواع متون و اعمال خطها کاربرد دارد. خودنویس به این دلیل استفاده میشود که فشار دست کاهش پیدا کرده و نوشتن سادهتر شود. بهتر است برای خوشنویسی نستعلیق از خودنویس فارسی که مخصوص نوشتن از راست به چپ طراحی شده است، استفاده نمایید.
قلم نی قلم نی همان قلمهای معروف خوشنویسی هستند. باید توجه کنید که مرغوبترین نوع قلم نی، از نی دزفولی یا نی خیزران تهیه میشود. قلم مرغوب دارای رنگ سرخ مایل به قهوهای سوخته بوده و کاملاً استوانهای است. قلمی که تهیه میکنید باید دارای ضخامت مناسب بوده و قطر سروته قلم نیز نباید اختلاف زیادی داشته باشند. در ضمن باید با فرم دست نیز تطابق داشته باشد.
کاغذ کاغذ خوشنویسی برای زیبایی هر چه بیشتر خط، باید ملایم و صاف باشد. کاغذهای زبر و پرزدار یا بیشازحد لغزنده، برای خوشنویسی مناسب نیستند. کاغذهای گلاسه (خصوصاً گلاسه مات) برای خوشنویسی مناسب هستند.
مرکب پرکاربردترین نوع مرکب، مرکب مشکی و پسازآن مرکب قهوهای است. ماده سازنده اصلی مرکب، دوده است و از مواد دیگری نظیر صمغ عربی، زاج و مازو نیز برای قوام آمدن آن استفاده میشود. در تهیه مرکب باید مرکب مخصوص خوشنویسی تهیه کنید.
دوات
دوات به ظرفی میگویند که مرکب در آن قرار میگیرد. این ظرف نباید زیاد بزرگ باشد و نه کوچک. از بهترین نوع دوات، دوات مسی است که مرکب را سالم نگه میدارد؛ دوات مسی از کپک زدن مرکب نیز جلوگیری میکند.
لیقه لیقه به الیافی گفته میشود که درون دوات قرار میدهند تا مرکب را به خود گرفته و آماده استفاده نماید. معمولاً جنس لیقه از ابریشم است. میزان مرکب درون لیقه باید به حدی باشد که در صورت واژگون شدن دوات، مرکب بر روی سطح نریزد.
خط شکستهنستعلیق
. خط شکستهنستعلیق از جدیدترین و یکی از زیباترین خطوط خوشنویسی است. در این خط، بیشتر خطوط از شکستن و رها کردن خط نستعلیق به وجود آمدهاند. خط شکستهنستعلیق، ترکیبی جالب از تندنویسی تعلیق و ظرافت نستعلیق است. یادگیری این خط نسبتاً سادهتر از خط نستعلیق خواهد بود.